Lãnh đạo là gì? [3 yếu tố] tạo nên tố chất của NHÀ LÃNH ĐẠO thực sựHọc viện Quản lý và Phát triển Minh Anh
Đăng nhập

Lãnh đạo là gì? – [3 yếu tố] tạo nên tố chất của NHÀ LÃNH ĐẠO



Theo bạn, lãnh đạo là gì?

Lãnh đạo là gì?

Lãnh đạo là gì?

Trên thế giới có rất nhiều định nghĩa về lãnh đạo. Nếu bạn tìm kiếm trên google “Lãnh đạo là gì?”, bạn sẽ có ngay hơn 60 triệu kết quả bàn về khái niệm lãnh đạo.

Nhưng tựu chung lại, tất cả các định nghĩa ấy đều hội tụ lại một điểm.

Lãnh đạo là năng lực gây ảnh hưởng  đến người khác, tức là dùng những biện pháp để đạt được mục tiêu thông qua người khác”.

 

Vai trò của lãnh đạo là gì?

Người lãnh đạo là người thiết lập và truyền đạt tầm nhìn cho chính tổ chức của mình.

Nếu nói lãnh đạo chỉ làm việc với con số, báo cáo, kế hoạch, chiến lược thì điều này hoàn toàn không đúng.

Mà thực tế, chức năng lãnh đạo lại gắn liền với tới con người. Nhà lãnh đạo huấn luyện, cố vấn và chỉ dẫn cho nhân viên. Nhà lãnh đạo động viên khích lệ nhân viên.

Trong môi trường làm việc, đôi khi xuất hiện mâu thuẫn xung đột (điều gần như không thể tránh khỏi). Một lần nữa, chức năng lãnh đạo lại đứng ra để giải quyết những vấn đề đó.

 

Lãnh đạo giỏi là người như thế nào?


Thực ra để hoàn toàn phân biệt lãnh đạo giỏi và lãnh đạo “dở” thì điều này mang tính chủ quan, bao hàm cảm xúc của người nói. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thế đánh giá thông qua mô hình cấp độ lãnh đạo sau:

Có 5 cấp độ lãnh đạo:

Thứ nhất, đó là lãnh đạo một người.

Một người ở đây, không ai khác chính là bản thân mình. Bản thân mình là thực thể đầu tiên cần phải lãnh đạo. Đây là điều kiện tiên quyết trước khi bắt đầu tạo  được ảnh hưởng lên người khác.

 kỹ năng lãnh đạo theo thuyết nhu cầu của McClelland

Thuyết tạo động lực của McClelland

Theo thuyết tạo động lực của McClelland, một cá nhân phải có được những thành tựu nhất định rồi mới chuyển sang các nhu cầu khác. Điều đó vẫn có thể áp dụng ngay cho chính người lãnh đạo.

Để thỏa mãn được nhu cầu này, cá nhân đó phải thể hiện được tài năng, kiến thức, kỹ năng, thái độ tốt. Và phải có đóng góp tích cực đến với tổ chức. Khi và chỉ khi một cá nhân đạt được cấp bậc này thì mới có thể tiến lên cấp bậc kế tiếp.

Cấp độ thứ hai, lãnh đạo một nhóm người

Nếu như cấp độ một nhắc tới năng lực làm việc độc lập thì sang cấp độ này nhấn mạnh tới công việc tập thể. “Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau” Shark Thủy, Nguyễn Ngọc Thủy, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn giáo dục Egroup.

Thật vậy, khi nhắc tới lãnh đạo, con người là yếu tố then chốt. Trong ba yếu tố căn bản cấu thành nên một tổ chức, yếu tố con người không bao giờ được bỏ qua. Hoạt động kinh doanh gắn liền với con người, với khách hàng, với nhân viên.

Do đó, một nhà lãnh đạo giỏi yêu cầu phải có kỹ năng làm việc nhóm tốt. Nhà lãnh đạo biết cách đóng góp năng lực bản thân vào mục tiêu nhóm, cộng tác hiệu quả với các cá nhân khác.

Cấp độ thứ ba, lãnh đạo có khả năng

Thường thì người sở hữu cấp bậc lãnh đạo này ở vị trí giám đốc. Tại đây, nhà quản trị biết cách hoạch định, tổ chức con người và nguồn lực sẵn có khác để đạt được mục tiêu đề ra từ trước.

Từ đây, kỹ năng chuyên môn dần được xếp sau kỹ năng nhân sự và kỹ năng khái quát hóa. Điều này thể hiện ở việc giám đốc kinh doanh không nhất thiết phải trực tiếp bán hàng ở các cửa hàng.

Nhưng thay vào đó, lãnh đạo cần biết điều động nhân viên, đề ra các chiến lược, kế hoạch kinh doanh. Đặc biệt hơn hết phải biết tối ưu tiềm năng, và gắn kết nội bộ (ít nhất là những nhân viên thuộc cấp).

Cấp độ thứ tư, lãnh đạo hiệu quả

Tại cấp độ này, người làm lãnh đạo đã thành thục kỹ năng thúc đẩy, tạo động lực cho nhân viên của mình. Nhân viên được thuyết phục bởi sự nhiệt huyết trong công việc, tầm nhìn, định hướng rõ ràng của nhà lãnh đạo. Từ đó, nhà lãnh đạo đã thành công tạo được mong muốn cống hiến cho tổ chức từ phía nhân viên.

Cấp độ cuối cùng, lãnh đạo vĩ đại

Lãnh đạo vĩ đại là sự kết hợp của đức tính cá nhân đáng khâm phục, uy tín và danh tiếng. Người đạt được cấp độ này chỉ đếm trên đầu ngón tay. Một ví dụ điển hình là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cấp độ cuối cùng này nhấn mạnh đến phẩm chất của nhà lãnh đạo. Theo như mô hình tháp nhu cầu Maslow, đỉnh nhu cầu cao nhất là sự thể hiện bản thân.

lanh-dao-la-gi

Thuyết nhu cầu của Maslow

Tuy nhiên, sự thể hiện bản thân ấy nên chỉ được biểu hiện qua quyết tâm công việc. Không nên quá phô diễn, dẫn tới sự tự mãn, tự phụ. Do đó, đức khiêm nhường ở cấp độ này là điều đặc biệt nhấn mạnh.

 

Những phẩm chất cần có của người lãnh đạo là gì?

Cũng câu hỏi này, bạn có thể lên Google, Yahoo! Answer hay bất cứ diễn đàn nào và đặt câu hỏi. Bạn sẽ nhận được câu trả lời về đạo đức, nhân cách, tính cách như: tự tin, trách nhiệm, tập trung, giao tiếp, tinh thần học hỏi,…

Tuy nhiên, cứ mỗi bài viết trên Google lại để xuất hàng loạt các yếu tố. Và tất nhiên, chúng ta lại bơi trong hàng tá thông tin.

Chưa kể đó lại là ý chí của người viết. Tức những kiến thức đó chỉ là phản ánh kinh nghiệm, góc nhìn của tác giả. Mà mỗi người lại có những quan điểm khác nhau. Do đó, mỗi bài viết lại là một biến thể nói về khái niệm “Tố chất lãnh đạo”.

Không biết đường nào mà lần!

Do đó, chúng ta cần đi vào bản chất thực sự. Có như vậy, bạn sẽ hiểu và tự thiết kế cho mình chương trình riêng để phát triển kỹ năng lãnh đạo của mình.

Để hiểu rõ hơn, sau đây chúng ta sẽ phân tích những yếu tố căn bản tạo nên một người lãnh đạo thực sự.

Điều kiện cần

Điều kiện cần “cấu thành” nên một người lãnh đạo là tố chất. Chuyên gia làm trong lĩnh vực nhân sự có thể nhận biết ra các yếu tố tạo nên tố chất, phong thái ấy. Người tuyển dụng nhân sự lâu năm có thể nhận ra các ứng viên tiềm năng phù hợp với vị trí của tổ chức. Bao gồm: kiến thức, kỹ năng và thái độ.

Vậy điều gì làm nên tố chất cần thiết cho một người lãnh đạo?

Ta xem xét phương trình sau:

Tố chất = Tầm x Quy tựu x Khả năng tạo động lực

 

Tầm

Trong tầm gồm căn và cốt.

       1. Căn
Kiến thức

Có kiến thức chưa chắc là lãnh đạo giỏi, nhưng lãnh đạo giỏi chắc chắn phải có kiến thức. Đối với nhà lãnh đạo, kiến thức cơ bản nhất cần phải có bao gồm những lĩnh vực sau đây.

  1. Triết học
  2. Tâm lý học
  3. Cách ứng xử
  4. Kiến thức xã hội

Đây là những nền tảng kiến thức cơ bản. Chỉ khi và khi có kiến thức thì lãnh đạo mới có thể thể hiện được nội hàm của mình.

Kỹ năng

Về kỹ năng dành cho một nhà lãnh đạo, một lần nữa, Internet cho chúng ta rất nhiều thông tin. Chúng ta có thể biết được những kỹ năng lãnh đạo như: lập kế hoạch, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, đàm phán,…

Nhưng về cơ bản, chúng ta có thể phân chia những kỹ năng này thành 3 nhóm: kỹ năng chuyên môn, kỹ năng con người, và kỹ năng khái quát hóa.

Ở vị trí quản trị càng cao, kỹ năng khái quát hóa và kỹ năng con người càng được ưu tiên, và hiển nhiên là mức độ quan trọng của kỹ năng chuyên môn sẽ giảm đi.

Nhà lãnh đạo bắt buộc phải có nội hàm. Nếu nội hàm thấp thì đồng đội không phục,  khó điều khiển được người. Bởi lẽ đó, việc xây dựng nội hàm (kiến thức, kỹ năng) là việc làm cần thiết và liên tục đối với một nhà lãnh đạo.

      2. Cốt

Cốt là năng lực của nhà lãnh đạo, gồm sáu điều sau đây:

  1.   Biết
  2.   Hiểu
  3.   Làm
  4.   Phân tích
  5.   Tổng hợp
  6.   Sáng tạo

Khi căn và cốt đã hội tụ đủ, đó là lúc tố chất cần thiết trước khi học những kỹ năng lãnh đạo được hình thành.

Quy tựu

Quy tựu ở đây được hiểu là việc chủ động ôm rủi ro về mình.

Lãnh đạo là người đứng mũi chịu sào. Nói cách khác, nhà lãnh đạo có vai trò đặc biệt quan trọng trong tất cả các hoạt động trong tổ chức. Họ là người chịu trách nhiệm trong các việc từ hoạch định, tổ chức, lãnh đạo tới kiểm soát.

Chiếc ghế nóng không phải dành cho tất cả mọi người. Bởi vậy, người được chọn làm người dẫn đầu thông thường là người có căn và cốt trội hơn những người khác. Cộng thêm bản lĩnh chịu trách nhiệm công việc của tổ chức, người lãnh đạo càng tiến gần đến hoàn thành chức năng của mình

 

Khả năng tạo động lực

Kỹ năng tạo động lực của lãnh đạo với nhân viên cũng thuộc vào nhóm kỹ năng con người. Tuy nhiên, đây khả năng này nên được tách ra và bàn luận sâu hơn.

Nhà lãnh đạo không trực tiếp thực hiện một số công việc liên quan đến chuyên môn. Nhưng thay vào đó, nhà lãnh đạo cần có kỹ năng tạo động lực. Định hướng nhân viên, thúc đẩy họ, hỗ trợ họ, chia sẻ cùng họ, làm bạn với họ,…

Động lực ấy có thể đến từ tầm nhìn năng lượng tỏa ra của  nhà lãnh đạo, môi trường làm việc sự hoặc sự ngưỡng mộ kỹ năng, tính cách vượt trội từ phía nhân viên.

Điều quan trọng là mọi người, đồng đội cảm nhận được họ không chỉ làm việc cho một tổ chức, mà ngược lại, họ cảm nhận được 2 từ GIÁ TRỊ. Giá trị mà họ đóng góp cho tổ chức, giá trị mà họ nhận được từ công việc.

 

Điều kiện đủ

Lãnh đạo là một nghề. Mà đã là nghề thì phải lao động.

Có 3 sản phẩm của nghề lãnh đạo:

  1. Quyền pháp lý
  2. Quyền chuyên môn
  3. Quyền cá nhân

 

Lãnh đạo đi đôi với quyền lực. Đó là điều hiển nhiên và là điểm phân biệt giữa lãnh đạo và những người còn lại.

Cách dùng quyền của nhà lãnh đạo phải hợp tình hợp lý, tránh lạm dụng vô độ và bất cập. Tùy theo từng trường hợp sẽ có những cách giải quyết và cách dùng quyền khác nhau.

Về cơ bản, nhà lãnh đạo có 4 lệnh khi dùng quyền

  1. Lệnh chỉ đạo
  2. Lệnh chỉ dẫn
  3. Lệnh tham dự
  4. Lệnh ủy quyền

Để hiểu cách sử dụng 4 lệnh này, độc giả có thể tham khảo mô hình lãnh đạo theo tình huống của Hersey và Blanchard. Tuy đây là một mô hình cơ bản nhưng vẫn còn giá trị cho tới thời điểm hiện tại.

lanh-dao-la-gi

Mô hình lãnh đạo theo tình huống

 

Lời kết

Lãnh đạo không đơn thuần chỉ là lên kế hoạch và phân việc cho người thuộc cấp. Nếu đơn giản như vậy thì ai cũng làm được. Đằng sau ánh hoàng quang của chiếc ghế lãnh đạo là một sự rèn luyện không ngừng nghỉ. 

Lãnh đạo giỏi là người luôn phấn đấu không ngừng, luôn học hỏi và luôn đi trước những lãnh đạo “không giỏi” khác.

Hy vọng qua những chia sẻ trên, các bạn/anh chị có thể ôn lại kiến thức hoặc có thêm tư liệu cho quá trình học tập và làm việc của mình.

 

Sắp tới Học viện Quản lý và Phát triển Minh Anh sẽ cùng Ts. Lê Thẩm Dương tổ chức một khóa học chuyên sâu: Tâm lý lãnh đạo và Kỹ năng giải quyết vấn đề.

Khóa học: Tâm lý lãnh đạo và Kỹ năng giải quyết vấn đề

Khóa học: Tâm lý lãnh đạo và Kỹ năng giải quyết vấn đề

Nếu độc giả muốn tìm hiểu sâu hơn về kỹ năng lãnh đạo thì đây sẽ là một cơ hội tuyệt vời cho các bạn.

————
Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của người viết.

 


DMCA.com Protection Status